Κάτω από τη στάθμη της θάλασσας!

Το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ρότερνταμ οργανώθηκε τον Ιούνιο του 1972. Θεωρείται ως ένα από τα πέντε μεγαλύτερα φεστιβάλ της Ευρώπης και έχει ως μασκότ του μία τίγρη (χμ). Τώρα που τελειώνει και ο Γενάρης του 2008, έτυχε να το επισκεφθώ κι εγώ. Μαζί μου η Μαίρη, η Αμάντα, ο Νούλας και ο Τζόναθαν. Το πρόγραμμα είχε ως εξής: η πρώτη προβολή που κλείσαμε ήταν για τις 16:15. Μετά θα περνούσαμε την ώρα μας στο Ρότερνταμ μέχρι τη δεύτερη προβολή που ήταν στις 22:15. Το γεγονός ότι εγώ ξεκίνησα (μόνος μου) για το Ρότερνταμ στις 15:15 και χωρίς GPS για να βρω τον δρόμο με έκανε να χάσω το πρώτο σετ ταινιών μικρού μήκους με τίτλος "Short Stories 4: How to live, How to die".΄Είδα τα τελευταία 5 λεπτά αλλά δεν ήταν αρκετά για να εκφέρω καμία γνώμη. Τα παιδιά πάντως μου είπανε πως το Stroom του Filip Sterckx (3λεπτο φιλμ που ο σκηνοθέτης έκανε ως πτυχιακή για τη σχολή του) ήταν πάρα πολύ ωραίο και άξιζε αρκετά! Κρίμα...

Τις υπόλοιπες ώρες τις περάσαμε στο Bazaar. Ένα εστιατόριο με μεσογειακή-ανατολίτικη κουζίνα και με Βασίλη Καρρά (ανάμεσα σε άλλα κομμάτια) να τραγουδάει "Μια γυναίκα φταίει, που ένας άντρας κλαίει. Μια γυναίκα φταίει, φταίει πάντα". Παρ' όλα αυτά, το πιο σημαντικό ήταν μία πάρα πολύ ωραία συζήτηση για τη αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τη κοινωνία του και το μέγεθος ευθύνης που κουβαλάει ο καθένας μας. Οι γνώμη μου - το ότι κανείς δεν είναι καλύτερος από κάποιον άλλον και ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κρίνει και να καταδικάζει - φάνηκε στον (Άγγλο) Τζόναθαν...κομμουνιστική. Με χαρακτηριστικό τόνο δήλωσε: "So, you're a communist!", και περίμενε ότι εγώ θα το αρνηθώ. Δύσκολο να το καταλάβει ένας πολίτης μίας χώρας όπου το ένα κόμμα είναι δεξιό και το άλλο δεξιότερο ότι ακόμα υπάρχουν αριστερές ιδέες στην πολιτισμένη Ευρώπη. Και φυσικά, οι αριστερές ιδέες πάντα εγείρουν την κομμουνο-φοβία, ακόμα και σε χώρες σαν τη δική μας, με έντονη αριστερή πολιτική δράση. Το να είσαι αριστερός, είναι σικ. Το να είσαι κομμουνιστής, είναι κακό. Ταμπέλες.

Η δεύτερη ταινία ήταν το "Two in One" του Ουκρανού σκηνοθέτη Kira Moratova. Δύσκολη ταινία. Για γερά νεύρα και για πολύ υπομονετικούς θεατές. Δεν χρειάζεται να πω πως το μισό θέατρο είχε σηκωθεί και είχε φύγει στα μισά της ταινίας (κάποιοι μετά από 10 λεπτά) ενώ προς το τέλος μία παρέα πίσω μας είχε σκάσει στα γέλια. Να σημειώσω από τη ταινία τη χρησιμοποίηση μιας θεατρικής σκηνής ως βασικού σκηνικού (πράγμα που δίνει επιπλέον δυνατότητες στον σκηνοθέτη) και μία έντονη σουρεαλιστική και αληγορική παρουσίαση της μοναξιάς της ζωής και του θανάτου (όχι δεν το έχω κλέψει από κανένα περιοδικό). Εγώ ζαλίστηκα πάντως να προσπαθώ να πιάσω το νόημα. Ουφ!

Παρένθεση: Συνδέσαμε τη NOVA στο σπίτι και πιάνουμε αρκετά κανάλια πλέον. Τώρα στις 03:03 κάνοντας ζάπινγκ πέτυχα στο Sex View Plus ένα ασπρόμαυρο φιλμ (με αυτή τη μουσική από της ταινίες του Τσάπινγκ και χωρίς λόγια) με γυναικεία πάλη με εσώρουχα σαν αυτή που κάνουν στο κατς (WWF) ο Hogan και ο άλλος ο ινδιάνος που δεν θυμάμαι το όνομά του! Το φιλμ είναι σίγουρα γυρισμένο τη δεκαετία του 50-60, μπορεί και πιο παλιά. Απλά ξεχωριστό.

Το άλλο μεγάλο νέο των τελευταίων ημερών είναι ότι πήρα τον πρώτο μου μισθό από τη δουλειά. Τον πρώτο μου πραγματικό μισθό. Τον πρώτο μου μισθό που θα με κάνει ικανό να πληρώσω το πρώτο μου νοίκι μόνος μου! Τον πρώτο μου μισθό στο Άμστερνταμ! Τον πρώτο μου μισθό που αναγράφεται με Arial γραμματοσειρά στη σελίδα του Internet Banking μου. Επόμενο βήμα η εισαγωγή στο 30% ruling για να πάρουμε και κανένα φράγκο παραπάνω. Άντεεε!

Στα ευτράπελα των ημερών και η χθεσινή νύχτα όπου τρέχαμε να πληρώσουμε την κλήση του Νούλα που έφαγε clamp στο κέντρο της πόλης. Εφτά η ώρα, μετά από κλάμπινγκ και χωρό και πτώματα καθώς ήμασταν, καθόμασταν στο Herengracht και περιμέναμε την αστυνομία να έρθει να βγάλει αυτή τη κίτρινη δαγκάνα από τη ρόδα του αμαξιού.

Παρένθεση: Σε τελευταία μάχη κέρδισε μια ξανθιά με μαύρο κομπινεζόν. Το πιάνο συνεχίζει να παίζει alegro από πίσω. Αλλάζω κανάλι. Στη ΝΕΤ ο Λευτέρης Παπαδόπουλος παίρνει συνέντευξη από τη Μαρίζα Κωχ. Πέφτουν οι τίτλοι τέλους και... Φάτα Μοργκάνα! Ένα από τα πιο αγαπημένα τραγούδια και ίσως ένα από τα πιο ωραία ποιήματα του Καββαδία - μαζί με "Το Καραντί", στη κορυφή της λίστας. Οι στίχοι του ποιήματος:

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό
στάλα τη στάλα συναγμένο απ' το κορμί σου
σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,
που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.

Στρείδι ωκεάνειο αρραβωνιάζεται το φως.
Γεύση από φλούδι
του ροδιού, στυφό κυδώνι
κι ο άρρητος τόνος, πιο πικρός και πιο στυφός,
που εναποθέτανε στα βάζα οι Καρχηδόνιοι.

Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,
οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,
όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρί
χτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη.

Χόρτο ξανθό τρίποδο σκέπει μαντικό.
Κι ένα ποτάμι με ζεστή, λιωμένη πίσσα,
άγριο, ακαταμάχητο, απειλητικό,
ποτίζει τους αρματωλούς που σ' αγαπήσαν.

Rosso romano, πορφυρό της Δαμασκός,
δόξα του κρύσταλλου, κρασί απ'
τη Σαντορίνη. Ο ασκός να ρέει, κι ο Απόλλωνας βοσκός
να κολυμπάει τα βέλη του με διοσκορίνη.

Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά.
Οι κάβες της Γερακινής και το Στρατόνι.
Το επίχρισμα. Η άγια σκουριά που μας
γεννά, μας τρέφει, τρέφεται από μας, και μας σκοτώνει.

Καντήλι, δισκοπότηρο χρυσό, αρτοφόρι.
Άγια λαβίδα και ιερή από λαμινάρια.
Μπροστά στην Πύλη δύο δαιμόνοι σπαθοφόροι
και τρεις Αγγέλοι με σπασμένα τα κοντάρια.

Πούθ' έρχεσαι; Απ' τη Βαβυλώνα.
Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.
Ποιαν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα.
Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Πάντα οι κυκλώνες έχουν γυναικείο
όνομα. Εύα από την Κίο.
Η μάγισσα έχει τρεις κόρες στο Αμανάτι
και η τέταρτη είν' έν' αγόρι μ' ένα μάτι.

Ψάρια που πετάν μέσα στην άπνοια,
όστρακα, λυσίκομες κοπέλες,
φίδια της στεριάς και δέντρα σάπια,
άρμπουρα, τιμόνια και προπέλες.

Να 'χαμε το λύχνο του Αλαδίνου
ή το γέρο νάνο απ' την Καντόνα.
Στείλαμε το σήμα του κινδύνου
πάνω σε άσπρη πέτρα με σφεντόνα.

Δαίμονας γεννά τη νηνεμία.
Ξόρκισε, Allodetta, τ' όνομά του.
Λούφαξεν ο δέκτης του ασυρμάτου,
και φυλλομετρά τον καζαμία.

Ο άνεμος κλαίει. Σκυλί στα λυσσιακά του.
Γεια χαρά, στεριά, κι αντίο, μαστέλο.
Γλίστρησε η ψυχή μας από κάτου,
έχει και στην κόλαση μπορντέλο.

Από το λεξικό για τα ποιήματα του Καββαδία:

• Διοσκορίνη, η : πολύ δηλητηριώδες αλκαλοειδές από την διοσκορέα.
• Φάτα Μοργκάνα, η : βρ.μυθ.Morgan LeFay,ιταλ. Fata Morgana : η διεστραμμένη μάγισσα αδελφή του βασιληά Αρθούρου, στην ιστορία των Ιππότων της στρογγυλής τραπέζης : μτφ. αντικατοπτρισμός στην επιφάνεια της θάλασσας , όταν το στρώμα του αέρα πάνω από το νερό είναι πιό ψυχρό απ' ότι στα ψηλότερα στρώματα. Ο ίδιος ο Ν. Καββαδίας λέει ''....συμβαίνει στης Σικελίας το στενό ή στη Νάπολη απ' έξω , νύχτα τρεις η ώρα, και παρουσιάζει τρείς γυναίκες που χορεύουν στον ορίζοντα. Βαστάει ένα δύο λεπτά κι ύστερα χάνεται...''.

Προς τέρψην: Η αναζήτηση στου Youtube με τις λέξεις "Fata Morgana" μου επέστρεψε το παρακάτω βίντεο. Απλώς ασχολίαστο. Καληνύχτα.